Dlaczego warto zaprosić pszczoły i motyle do ogrodu?
Tworzenie ogrodu przyjaznego zapylaczom to nie tylko modny trend, ale przede wszystkim odpowiedzialna decyzja ekologiczna. Pszczoły i motyle pełnią kluczową rolę w zapylaniu roślin, co przekłada się na obfitsze plony owoców i warzyw oraz bujniejsze kwitnienie bylin. Co więcej, obserwowanie barwnych motyli i pracowitych pszczół na kwiatach dostarcza ogrodnikom wiele satysfakcji i spokoju. Aby skutecznie przyciągnąć te pożyteczne owady, warto wybierać rośliny o odpowiedniej budowie kwiatów, bogate w nektar i pyłek, a także unikać chemicznych oprysków. Poniżej przedstawiamy sprawdzone gatunki, które staną się prawdziwym magnesem na zapylacze.
Najlepsze kwiaty dla pszczół – rośliny miododajne i bogate w pyłek
Pszczoły kierują się przede wszystkim zapachem i dostępnością pożywienia. Preferują kwiaty o płaskich, otwartych kształtach lub drobnych rurkach, do których łatwo dotrzeć ich aparat gębowy. Oto lista sprawdzonych gatunków, które warto posadzić w ogrodzie:
- Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) – to absolutny hit wśród roślin przyciągających pszczoły. Jej intensywny zapach i długi okres kwitnienia (od czerwca do sierpnia) zapewniają owadom stałe źródło nektaru. Lawenda dobrze rośnie w słonecznych, przepuszczalnych miejscach.
- Facelia błękitna (Phacelia tanacetifolia) – znana jako roślina na poplon, jest jedną z najlepszych roślin miododajnych. Jej niebieskofioletowe kwiaty są chętnie odwiedzane przez pszczoły od wczesnego lata aż do przymrozków. Jest łatwa w uprawie z siewu.
- Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) – duże, purpurowe koszyczki kwiatowe z wypukłym środkiem są doskonałym źródłem pyłku i nektaru. Jeżówka kwitnie od lipca do września, jest mrozoodporna i przyciąga nie tylko pszczoły, ale i motyle.
- Nepeta (kocimiętka) (Nepeta cataria) – ta bylina o drobnych, lawendowoniebieskich kwiatach wydziela przyjemny, cytrynowy zapach. Pszczoły uwielbiają jej obfity nektar, a dodatkowo jest odporna na suszę i mało wymagająca.
- Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) – choć często uważany za chwast, wczesną wiosną jest jednym z pierwszych źródeł pożywienia dla pszczół po zimie. Warto pozostawić niewielkie jego skupiska na obrzeżach ogrodu.
- Słonecznik zwyczajny (Helianthus annuus) – wielkie, żółte kwiaty słonecznika są nie tylko ozdobne, ale też pełne pyłku. Pszczoły chętnie gromadzą się na ich tarczach, zwłaszcza odmiany o pojedynczych kwiatach, a nie pełnych.
Rośliny, które przyciągną motyle – kolorowe kwiaty i nektarowe stołówki
Motyle, w przeciwieństwie do pszczół, preferują kwiaty o intensywnych barwach (czerwone, pomarańczowe, różowe, fioletowe) oraz o kształcie rurkowatym, do którego mogą wsunąć swoją długą ssawkę. Ważne jest, aby kwiaty miały płaskie, wygodne do lądowania płatki. Oto propozycje dla miłośników motyli:
- Budleja Dawida (Buddleja davidii) – zwana "krzewem motyli", jest najskuteczniejszą rośliną wabiącą te owady. Jej długie, fioletowe, różowe lub białe wiechy kwiatostanów wydzielają słodki, miodowy zapach wyczuwalny z daleka. Kwitnie od lipca do października.
- Rudbekia błyskotliwa (Rudbeckia fulgida) – żółte, stokrotkowate kwiaty z ciemnym środkiem są doskonałym lądowiskiem dla motyli. Rudbekia kwitnie długo i obficie, od sierpnia do października, i jest łatwa w uprawie.
- Liliowiec ogrodowy (Hemerocallis) – choć każdy kwiat kwitnie tylko jeden dzień, to wytwarza ich tak wiele, że motyle mają stały dostęp do nektaru. Liliowce są odporne i rosną na każdej glebie.
- Maciejka (Matthiola longipetala) – wieczorem wydziela intensywny, słodki zapach, który przyciąga motyle nocne (zmierzchnikowate). Jej drobne, fioletowe kwiaty są mało efektowne, ale bardzo pożyteczne.
- Floks wiechowaty (Phlox paniculata) – te byliny o kolorowych, pachnących kwiatostanach są chętnie odwiedzane przez motyle dzienne. Najlepiej sprawdzają się odmiany o jasnych, pastelowych barwach.
- Ostropest plamisty (Silybum marianum) – jego fioletowe, kolczaste główki kwiatowe są prawdziwym magnesem na motyle, zwłaszcza na rusałki i paź królowej. Jest to roślina dwuletnia, która sama się wysiewa.
Pamiętajmy, że aby ogród był prawdziwym rajem dla pszczół i motyli, warto sadzić rośliny w grupach (przynajmniej po 3-5 sztuk danego gatunku) oraz zapewnić im dostęp do wody, np. w postaci płytkiego poidełka z kamykami. Unikajmy też stosowania pestycydów, a w zamian cieszmy się życiem i kolorem, jakie te owady wnoszą do naszej zielonej przestrzeni.